ในความดุร้ายจากการถูกทอดทิ้ง

ในความดุร้ายจากการถูกทอดทิ้ง

 

                คุณเคยถูกทิ้งไว้คนเดียวบ้างไหม คำถามซื่อๆนี่นำสู่การล้วงลึกว่า คุณรู้สึกอย่างไรบ้างเมื่อต้องอยู่คนเดียวนานๆ เคยสังเกตเห็นความกระสับกระส่ายนั้นไหม หากย้อนไปสมัยที่คุณเป็นเด็กน้อยช่วงที่พอจำความได้ ภาพของตัวเองที่กำลังอาละวาด ทำลายข้าวของเพราะพ่อแม่ พี่เลี้ยง หรือใครสักคนทิ้งเราไว้คนเดียวในบ้าน ในขณะที่พวกเขาออกไปหาซื้อของกินของใช้ในตลาด  ปล่อยให้เรารอคอยด้วยความหิวอยู่คนเดียว ความโกรธจากความหิวทำเราวิ่งไล่รื้อค้นไปทั่วบ้าน จากเด็กน้อย ค่อยๆกลายร่างเป็นยักษ์ตัวใหญ่ ทำลายข้าวของในบ้านกระจุยกระจาย

ผมเองนั้นต้องเดินทางไปโน่นนี้หลายๆครั้ง ครั้งหนึ่งช่วงต้นปี 2553 มีโอกาสได้เดินทางไปร่วมประชุมที่เชียงใหม่ อยู่ที่นั้นประมาณอาทิตย์หนึ่ง ขากลับต้องแบกกระเป๋าแทนการหิ้วเพราะมันหนัก  เมื่อเพื่อนคนหนึ่งให้ข้าวเกษตรอินทรีย์ของชาวปกากญอมา ๒ แพ็ก  กับน้ำผึ้งป่าอีกหนึ่งขวด  ข้าวกล้องอินทรีย์ปลูกบนพื้นที่ความสูงราวหนึ่งพันสองรอยเมตรเหนือระดับน้ำทะเล   น้ำผึ้งป่าก็ไม่ธรรมดาเขาเก็บโดยการปาดเอาเฉพาะน้ำหวานไม่ทำลายตัวอ่อนของผึ้ง  เมื่อน้ำหนักมากสายสะพายกระเป๋าขาดเพราะหนัก เป็นเหตุให้ต้องแบกกระเป๋ากลับบ้าน 

   รถทัวร์จากบขส.เชียงใหม่ สู่สายใต้ จากสายใต้ต่อรถไปหาดใหญ่ เพราะมาไม่ทันรถกรุงเทพนราธิวาส รวมการเดินทางที่ยาวนาน กับกระเป๋าที่ไม่มีหูหิ้ว รถตู้จอดที่ปาทางเข้าบ้านบนถนนสายเปลี่ยวเส้นนราธิวาส สุไหงปาดี เดินดุ่มๆแบกกระเป๋าเข้าบ้าน ในคืนที่กลับถึงบ้านที่สุไหงปาดี จังหวัดนราธิวาส เกือบสองทุ่ม  เจ้าแมวสามตัวมันวิ่งมาจากในความมืด  มาคลอเคลีย ขณะที่ควานหากุญแจในกระเป๋า ล้วงมือเบียดของในกระกระเป๋า  ด้วยแสงสลัวๆจากเสาไฟหน้าบ้าน นึกหงุดหงิดตัวเองว่าทำไมไม่ใส่ในช่องที่มันหาง่ายๆ แต่ดีที่นึกถึงคำพระไว้ได้ว่าโกรธไปก็ไม่ได้ช่วยให้หากุญแจพบเร็วขึ้น

...โถ  คงหิวสินะ! ผมอุทานในลำคองึมงำ รอแป็บหนึ่งใจเย็นๆนะ  เมื่อเข้าบ้านจึงจัดแจง  เทอาหารให้  ช่วงไปไหนหลายๆวัน  ต้องฝากป้าข้างบ้านว่า ช่วยเลี้ยงแมวให้ด้วย  และแมวก็ยังเป็นแมว  เมื่อมันหิววันก็ออกหาอาหาร เป็นปัญหาหนักใจ เมื่อได้เจ้าสามตัวนี้มาเลี้ยง พอพวกมันเริ่มโตเป็นวัยรุ่นมีเขี้ยวเล็บที่แข็งแรง มันก็เริ่มออกล่า หากเป็นหนูก็คงเป็นเรื่องปกติ เพราะหน้าที่ของแมวเลี้ยงคือไล่ล่าจับหนู แต่นี้เป็นพวกจิ้งจกจิ้งเหลน ล่าคาบมาวางผลงานโชว์ไว้  ประหนึ่งว่าต้องการการตอบแทนหรือลูบคลำให้กำลังใจ หลายๆครั้งที่ผมกลับบ้านด้วยความเหน็ดเหนื่อย เมื่อทิ้งตัวลงนอนก็ต้องหงุดหงิดใจกับกลิ่นซากเน่า แล้วซากนั้นก็วางอยู่บนโซฟาที่นอนนั้นเอง  แล้วที่ร้ายไปกว่าซากจิ้งเหลน คือซากของลูกไก่

                 ผมเคยทดลองเอาวิธีของยายในการแก้ปัญหาแมวกินไก่ ด้วยการเผาขนไก่มาป้ายที่จมูกแมว โดยลึกๆก็ไม่หวังว่ามันจะได้ผล แล้วมันก็ไม่ได้ผลจริงๆ

ค่ำวันนั้นก็เช่นกัน มีซากลูกไก่บนบ้าน ลูกไก่วัยรุ่นกำลังโต ขนสีเหลือง มีไส้ทะลักออกมา กำลังเน่าได้ที่ หนอนกำลังฟักตัวอยู่เงียบๆ คาดว่าน่าจะถูกนำมาวางไว้สัก 2 แล้ว เก็บกวาดบ้าน ทำพิธีส่งศพลูกไก่ออกนอกบ้าน คืนนั้นผมเข้านอนโดยไม่ใยดีกับเจ้าแมวสามตัวนั้น 

เจ้าสามตัวนี้เป็นแมวที่น่ารักมากๆ  มันมาจากแม่แมวหลงมาคลอดไว้ในบ้านของพ่อแม่ที่ในตัวเมืองนราธิวาส ท่านหวังดีกลัวว่าผมจะเบื่อ เพราะช่วงนั้นยังไม่ได้แต่งงานกับคนรัก อยู่บ้านคนเดียวตามประสา เลยให้แมวสามตัวมาอยู่เป็นเพื่อน ตัวหนึ่งมีหางเป็นพ่วงลายสีเทาเงินริ้วดำแม่ตั้งชื่อริ้วเพศเมีย ตัวที่สองขาวสว่างมีวงดำแซมตัวหน้าตาสะสวยแม่ตั้งชื่อว่าสวย เพศเมีย ส่วนตัวสุดท้ายตัวผู้สีทองหน่วยก้านใหญ่หากเทียบกับแมวบ้านทั่วไป แม่ตั้งชื่อว่าทอง อีกเหตุผลหนึ่งที่ทั้งสามตัวโดนย้ายมาบ้านสวน เพราะบ้านที่ในเมืองเป็นร้านตัดเสื้อติดถนน มันเสี่ยงต่อการถูกรถชน เราในฐานะมนุษย์ก็คิดไปต่างๆนาๆ เป็นห่วงแทนสัตว์เลี้ยงสารพัด ทั้งที่ไม่รู้ว่าแมวพวกนี้คิดเห็นดีเห็นงามไปด้วยหรือไม่

แล้วจึงรู้ข่าวในตอนเช้าว่า  ลูกไก่ของเพื่อนบ้าน(เครือญาติกัน)รอบๆ หายไปสี่ตัว  ดีที่เจ้าของไม่เอาเรื่อง  แต่ผมเริ่มรู้สึกเป็นห่วงชะตากรรมของพวกมัน  มันอาจโดนวางยาเบื่อเข้าสักวัน...  แมวที่กินลูกไก่  ตามหลักโบราณเขาจะไม่เอาไว้  ต้องกำจัดสายพันธุ์  แมวเมื่อมาอยู่กับมนุษย์  ก็ต้องเชื่องและทำตัวให้เป็นประโยชน์เช่นจับหนู  พอจะคุ้มค่ากับอาหารที่เลี้ยง  เช่นสุนัขคอยเห่าเฝ้าบ้าน มีคนบอกว่า  แมวไม่ได้รู้สึกว่าคนเป็นเจ้านายของมัน  แต่มันจะเข้าใจว่าคนเป็นผู้รับใช้ของมัน  แล้วเมื่อแมวของผมกลายเป็นตัวกินไก่  ความภูมิอกภูมิใจในความน่ารักของมันก็ลดลง

สำหรับที่บ้านสวนนั้น ครั้งหนึ่งตัวกินไก่มักเป็นงู  หรือสัตว์พวกมูสัง  ที่มักเข้ามาตอนเจ้าของหลับแล้วงูเหลือมตัวเขื่อง  เคยเป็นที่มาของเสียงปืนในยามดึก  เมื่อมันเข้ามาขโมยกินไก่  เจ้าของซึ่งซุ่มอยู่หลายคืนยิงไปหลายนัด  พร้อมๆกับโทรชี้แจงชาวบ้านว่า ยิงงู ยิงงู!

หรือแมวที่น่ารักของผม  กำลังถูกวิญญาณร้ายเข้าสิง  ...อย่างไรก็ดี  เมื่อมันมาคลอเคลียจะนั่งบนตัก  ผมเองก็ลูบไล้อย่างระมัดระวัง  กลัวจะติดหวัดนกหรือเชื้อร้ายอะไรสักอย่าง  ใจก็รำพันว่าเมื่อไรพวกแกจะเลิกกินไก่ชาวบ้านสะที  ทั้งนี้ ทั้งนั้น  เพื่อนบ้านรอบๆนั้น  ก็สะสมความดีต่อกันมานาน หากความสัมพันธ์กำลังสั่นคลอนด้วยพฤติกรรมดิบของพวกเจ้าทั้งสามนี้แหละ ...เจ้าเข้าใจไหมนี้ หากผมอาจด่าแมวว่า “ไอ้สัตว์” มันก็คงไม่รับรู้อะไร คำพูดหยาบก็วิ่งวนเข้ามาในหูของตัวเอง ว่ากันว่าสัตว์ฟังภาษามนุษย์เข้าใจ ผมทดลองบ่นพึมพำงึมงำไปตามเรื่อง ว่า “อย่ากินไก่นะ อย่ากินไก่นะจ้ะ”  แต่ใจก็อดกังวลไม่ได้ และเป็นอย่างที่กังวลไว้จริงๆ เมื่อได้ยินเสียงแว่วๆว่าถ้ามากินไก่อีกคราวนี้ เขาจะยิงทิ้งแล้วนะ คำเตือนที่ป้านำมาบอกต่อ

หนึ่งในปัญหาคือภาระงานของตัวเองที่ต้องเดินทางอยู่บ่อยๆ ไปแต่ละครั้งอย่างน้อยใช้เวลาไม่ต่ำกว่าสามวัน เป็นเรื่องยากที่ผมจะให้เวลาในการอบรมบ่มนิสัย เลี้ยงดูเจ้าสามตัวนี้อย่างเต็มที่

  และสิ่งสำคัญคือ ความสัมพันธ์อันดีของผมกับเพื่อนบ้านคงปล่อยให้เจ้าแมวสามตัวนี้มาทำลายเสียอย่างนั้นไม่ได้  ลูกไก่นั้นก็เป็นไก่โครงการของอำเภอเสียด้วย   ซึ่งใครสักคนเอาเหตุผลไปอธิบายกับหน่วยงานที่มาจัดโครงการว่า  ไก่หายไปเพราะแมวบ้านครูด๊องมาขโมยกิน

ผมจึงตัดสินใจปรึกษาผู้ใหญ่คือ ท่านพ่อกับท่านแม่ว่า ต้องพาแมวกลับไปอยู่บ้านในเมืองโดยด่วน กลับไปเสี่ยงกับรถ ดีกว่าโดนยิงทิ้งอย่างหยามใจ

 

บทเรียนครั้งนี้สอนเรื่องการอยู่ร่วมกัน ไม่ใช่แค่ คนกับแมว คนกับคน แมวกับไก่ เจ้าของแมวกับเจ้าของไก่ มันรวมลึกเข้าไปในระหว่างร่างกายกับสมองและจิตใจด้วย  ในขณะที่ผมกำลังสร้างให้บริเวณบ้านของตัวเองให้มีบรรยากาศของความสงบและเมตตาธรรม  ยามสายๆว่างๆ กับสมุดบันทึก กรุ่นกลิ่นกาแฟจากถ้วย  หนังสือเล่มโปรด  เสียงนกร้อง  กระรอกกระแตเล็มผลไม้สุกรอบบ้าน  สุนัขที่นอนผึ่งแดด  เจ้าแมวที่เล่นกระโดดจับผีเสื้อ  มันเป็นเช่นนั้นจริงๆ 

แต่พอยามค่ำคืนมันกลับไม่เป็นเช่นนั้น  มีเสียงขู่เกรี้ยว  เสียงครวญเรียกหากัน  เสียงคำรามต่อสู้   ดีว่าเลี้ยงแมวไม่ได้เลี้ยงเสือ  ถ้าเลี้ยงเสือมันคงไล่ล่าลูกวัวแทนลูกไก่  เพียงคำขอโทษก็ผ่อนหนักให้เป็นเบา  ราคาของลูกไก่คงไม่แพงไปกว่าการรักษาน้ำใจและความรู้สึก  ความผิดที่เกิดขึ้นโดยไม่ตั้งใจ 

แล้วผมก็ย้อนนึกถึงตัวเอง  ว่ามีการกระทำอะไรบ้างที่ไปทำลายเกียรติหรือชื่อเสียงของผู้อื่นโดยไม่รู้ตัวเลย  เช่นพ่อแม่ ญาติพี่น้อง  คนร่วมใช้นามสกุล  ความเป็นจริงคือเราไม่ได้มีเพียงเรา  เรามีอะไรหลายอย่างร่วมกันในสภาวะนั้นๆ  เช่นเดียวกับเสียงเชียร์  ที่มาจากผู้คนรอบข้างที่มองเราด้วยความหวัง  ความห่วงใย  ทั้งที่มองเห็นและมองไม่เห็น   การกระทำหลายอย่างจึงควรคิดและตรึกตรองให้รอบคอบ  การเฝ้าดูสิ่งที่ซ้อนทับกันระหว่างความต้องการ  ความอยากในกมลสันดาน ที่ผู้คนทั่วไปมักแยกว่ามีเทวดาติดปีกอยู่ด้านหนึ่ง  ซาตานชั่วร้ายอยู่อีกด้านหนึ่ง  คอยยุคอยเสริมในการตัดสินใจทำหรือไม่ทำ  ในสิ่งที่ถูกหรือไม่ถูก  แต่สำหรับเรื่องของสังคม  การอยู่ร่วมกันจำเป็นต้องเฉลี่ยบรรยากาศของความสุขสงบ ความดุร้ายคือ การทิ้งช่วงห่างกันระหว่างทาง
                มันซับซ้อนขึ้นอีกเมื่อเราไม่อาจสัมผัสกับพระเจ้า ที่พูดคุยสื่อสารกันแบบมนุษย์ที่มีชีวิต เหมือนเราถูกทอดทิ้งจากองค์ศาสดาผู้ล่วงลับไปนานแสนนาน แล้วปล่อยให้เหตุผลทำงานหาหลักการทางศีลธรรมเฉพาะตน เพื่อการต่อรองกับความอยากของตัวเอง   ในการวิวัฒนาการของสังคมมนุษย์อันยังไม่รู้วันสิ้นสุดนี้ วันหนึ่งผมต้องเดินทางไปไกลกว่าเชียงใหม่ หรือไปไกลกว่าคำว่าชีวิต โดยไม่มีเยื่อใยหรือพันธะใดๆ แต่บ้างสิ่งที่มากกว่านั้น  มันคือความสัมพันธ์ระหว่างจิตใจและจิตใต้สำนึก ที่โหยหาบางสิ่งบางอย่าง โดยที่สภาวะเช่นเราเองไม่อาจเข้าใจได้ใน ขณะที่มันเริ่มดุดันและควบคุมได้ยากขึ้น

จิตใจคนเรานั้น เราอาจไม่สามารถเข้าใจมันได้ ในขณะที่มีสิ่งอื่นที่คอยสังเกตพบ แล้วตักเตือนเราเช่นกระจกเงา พฤติกรรมที่เราอาจแสดงออกไปโดยเข้าใจว่า มันคือเรื่องปกติธรรมดา แต่กลายเป็นเรื่องใหญ่และดูจะคุกคามต่อความเป็นอยู่ของผู้อื่น ครั้งหนึ่งผมรู้สึกตัวเอง  คล้ายกับความห่างเหินไปจากโลกของความเป็นจริง และผูกติดอยู่กับโลกในอุดมคติอันงดงาม แล้วการแสดงออกต่อคนรอบข้างดูเก่งกล้า ในลักษณะของนักวิพากษ์สังคม พยายามทำในสิ่งที่คิดว่ามันคือสิ่งที่ดี ดีต่อคนอื่นด้วย กระทั่งยัดเยียดสิ่งนั้นให้ผู้อื่นยอมรับ หรือผมอาจขุ่นเคืองใจอยู่ลึกๆ นึกหยามหยันเมื่อพวกเขาไม่ยอมรับ จนบางครั้งก็ลืมทบทวนตัวเองไปว่า เราอาจคล้ายลูกแมวที่คาบลูกไก่มาวางให้เจ้านายเมื่อเราทั้งหลายอาจคล้ายผู้ที่ถูกทอดทิ้งไว้นานแสนนาน จากสรวงสวรรค์อันงดงาม .